دانشگاه پیام نورفصلنامه علمی آموزش محیط زیست و توسعه پایدار2322-305713320250923Developing a Framework for Agricultural Literacy Required by Primary School Students: A Meta-Synthesisطراحی چارچوب سواد کشاورزی مورد نیاز دانشآموزان دوره ابتدایی: رویکرد فراترکیب9221179510.30473/ee.2025.70305.2706FAرضاناصری جهرمیدکتری برنامهریزی درسی، دانشگاه شیراز، شهر شیراز، ایرانمهدیمحمدیدانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شیرازرضامستوفی زاده قلمفرسااستاد، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شیراز، شهر شیراز، ایرانانسیهاثنی عشریکارشناسی ارشد مدیریت اجرائی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانسولمازخادمیدکتری برنامهریزی درسی، دانشگاه شیراز، شهر شیراز، ایرانصدیقهشادیکارشناسی ارشد برنامهریزی درسی، دانشگاه شیراز، شهر شیراز، ایرانفائزهروستاکارشناسی، گروه مشاوره، دانشکده روانشناسی، دانشگاه فاطمیه، شهر شیراز، ایرانJournal Article20240123Iran's education system should effectively serve the developmental goals of all sectors of the country. Since the goals of agricultural sector development are influenced by both endogenous and exogenous factors, and because the primary core of this development is the empowerment of human resources, the role of students' knowledge acquisition can be examined to ensure the presence of quality individuals and efficient institutions in agricultural development. The main goal of this research is to design a framework for agricultural literacy needed by primary school students. This qualitative study was conducted using the seven-step method of Sandelowski and Barroso. The meta-synthesis team consisted of two experts in curriculum planning, one expert in elementary education, one expert in agriculture, and one expert in the meta-synthesis research method. Twenty-seven relevant research sources formed the basis of the analysis, resulting in the extraction of five themes: agricultural knowledge, agricultural skills, beliefs and attitudes related to agriculture, social responsibility, and environmental protection. The validity of the data was confirmed using techniques such as credibility, transferability, and data alignment, and the trustworthiness of the data was ensured through precise guidance of the data collection process and alignment among the researchers. The findings indicated that agricultural literacy includes programs to promote the understanding and knowledge necessary for analysis, synthesis, and communication. Therefore, basic information about agriculture and related programs contributes to a better understanding of agriculture's impact on society and should be considered as a driving force in the curriculum.نظام تعلیم و تربیت ایران باید بهطور مؤثری در خدمت اهداف توسعهای همه بخشها کشور قرار گیرد. ازآنجاکه اهداف توسعه بخش کشاورزی در کشور، متأثر از عوامل درونزا و برونزا است و چون هستههای اولیه این توسعه، توانمند نمودن منابع انسانی است، بنابراین برای داشتن افراد باکیفیت و نهادهای کارآمد در توسعه کشاورزی، سهم یادگیری دانشآموزان قابلبررسی است. هدف اصلی این پژوهش، طراحی چارچوب سواد کشاورزی موردنیاز دانشآموزان دوره ابتدایی بوده است. این پژوهش کیفی با استفاده از روش هفت مرحلهای ساندلوسکی و باروسو انجام شده است. گروه فراترکیب از دو نفر متخصص برنامهریزی درسی، یک نفر متخصص آموزش ابتدایی، یک نفر متخصص حوزه کشاورزی و یک نفر متخصص و مسلط به روش پژوهش فراترکیب تشکیل شده بود. 27 منبع پژوهشی مرتبط، مبنای تحلیل قرار گرفت که نتیجه آن استخراج پنج مضمون دانش کشاورزی، مهارت کشاورزی، باورها و نگرشهای مرتبط با کشاورزی، مسئولیتپذیری اجتماعی و حفظ محیطزیست است. اعتبار دادهها با استفاده از تکنیکهای اعتبارپذیری، انتقالپذیری و همسوسازی دادهها و اعتمادپذیری به دادهها نیز با هدایت دقیق جریان جمعآوری اطلاعات و همسوسازی پژوهشگران تائید شد. نتایج نشان دادند با توجه به اینکه سواد کشاورزی دربرگیرنده برنامههایی است برای ترویج درک و دانش لازم مرتبط با تجزیهوتحلیل، ترکیب و ارتباطات، بنابراین اطلاعات اصلی راجع به کشاورزی و این برنامهها به درک بهتر اثر کشاورزی بر جامعه کمک میکند و بایستی بهعنوان موتور محرکه برنامه درسی موردتوجه قرار گیرد.https://ee.journals.pnu.ac.ir/article_11795_12defaf6537003b3f5784db8dcb0d9bb.pdfدانشگاه پیام نورفصلنامه علمی آموزش محیط زیست و توسعه پایدار2322-305713320250923Identifying the Characteristics of Green Curriculum Elements in the Educational System: A Qualitative Case Studyشناسایی ویژگی های عناصر برنامه درسی سبز در نظام آموزشی: یک مطالعه موردی کیفی23451179610.30473/ee.2024.70789.2718FAعاطفهفرهمنددانشجوی کارشناسی ارشد مطالعات برنامهدرسی، گروه علومتربیتی، دانشکده علومانسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایرانمیمنتعابدینی بلترکدانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.صمدایزدیدانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.Journal Article20240318The environment is a shared space belonging to humans and the plant and animal species that live in it. Over time, this borderless place has faced numerous challenges and crises as a result of irrational interactions. Therefore, protecting this valuable habitat is essential. Based on this, the current research aims to identify the characteristics of green curriculum elements within the educational system. This study follows a qualitative case study approach. The research participants included curriculum experts, environmental specialists, and science teachers, with theoretical saturation reached through semi-structured interviews with 20 individuals. The reliability and validity of the research were confirmed based on the criteria of credibility, transferability, dependability, and confirmability. The collected data were analyzed using thematic analysis (basic, organizing, and overarching themes). The results were categorized into 126 basic themes, 4 first-stage organizing themes, 24 second-stage organizing themes, and one overarching theme. The first-stage organizing themes included goals, content, teaching-learning strategies, and evaluation. In the second stage, themes under goals and content included water, air, climate, biodiversity, natural ecosystems, waste, soil, and energy. The themes under teaching-learning strategies included teacher characteristics, student characteristics, materials and resources, educational environment, and teaching methods. The evaluation theme included assessment of knowledge, skills, and attitudes.محیط زیست، مکان مشترکِ متعلق به انسانها و گونههای گیاهی و جانوریای است که در آن زیست میکنند. این مکان بدون مرز با گذشت زمان و در نتیجه تعاملات غیرمنطقی، گرفتار چالشها و بحرانهایی شده است. از این رو حفاظت از این زیستگاه ارزشمند، با اهمیت تلقی میگردد. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر شناسایی ویژگیهای عناصر برنامهدرسی سبز در نظام آموزشی میباشد. طرح پژوهش حاضر کیفی و روش مورد استفاده، مطالعه موردی کیفی بوده است. مشارکتکنندگان پژوهش شامل اساتید متخصص مطالعات برنامهدرسی، متخصصان محیط زیست و دبیران زیست بودند که روی هم رفته، با استفاده از مصاحبه نیمه ساختار یافته با 20 نفر به اشباع نظری رسید. اعتبار و روایی پژوهش براساس اعتبار، انتقالپذیری، قابلیت اطمینان و قابلیت تأیید، بررسی و تأیید گردید. روش تجزیه و تحلیل دادهها، تحلیل مضمون (فراگیر، سازماندهنده و پایه) بود. نتایج بهدست آمده در قالب 126مضمون پایه، 4 مضمون سازماندهنده مرحله اول، 24 مضمون سازماندهنده مرحله دوم و یک مضمون فراگیر، طبقهبندی شد. مضامین سازماندهنده مرحله اول؛ شامل عناصر هدف، محتوا، راهبردهای یاددهی-یادگیری و ارزشیابی بوده است. مضامین سازماندهنده دوم در مضامین اهداف و محتوا شامل؛ آب، هوا، اقلیم، تنوع زیستی، اکوسیستمهای طبیعی، پسماند، خاک و انرژی و در مضمون راهبردهای یاددهی-یادگیری شامل؛ ویژگیهای معلم، ویژگیهای دانشآموز، مواد و منابع، فضای آموزشی و روش تدریس و در مضمون ارزشیابی، ارزشیابی از حوزههای دانش، مهارت و نگرش استخراج شد.https://ee.journals.pnu.ac.ir/article_11796_54a203e7612ea1a357f96ceba48c4d56.pdfدانشگاه پیام نورفصلنامه علمی آموزش محیط زیست و توسعه پایدار2322-305713320250923Presenting a Paradigmatic Model of Illegal Wildlife Trade from the Perspective of Stakeholders (Case Study: Fereydounkenar Wild Bird Market)ارائه مدل پارادایمی تجارت غیرقانونی حیاتوحش از منظر گروداران (مطالعه موردی: بازار پرندگان وحشی فریدونکنار)47671179710.30473/ee.2023.64667.2547FAامیرعلیبرومنددانشجوی کارشناسی ارشد آموزش محیطزیست، گروه برنامهریزی، مدیریت و آموزش محیطزیست، دانشکده تحصیلات تکمیلی محیطزیست، دانشگاه تهران، تهران، ایرانآزیتافراشیدانشیار، گروه محیطزیست، دانشکده منابع طبیعی و محیطزیست، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایرانJournal Article20220707The purpose of this research is to explain the phenomenon of “Illegal Wildlife Trade (IWT)” in the Fereydounkenar wild bird market from the perspective of stakeholders and to provide approaches to effectively address it. The research employed a qualitative approach using the “Grounded Theory” method. To achieve the most accurate depiction of reality, the six-chain stakeholder model—recognized as the most complex and mafia-like structure—was selected as the basis for the study. Semi-structured, in-depth interviews were conducted as the primary data collection tool, based on the criterion of “voluntariness” and aimed at achieving “maximum diversity” and “response saturation.” After transcribing the interviews, 104 open codes and 20 axial codes were identified. These were then categorized and condensed into selective codes, resulting in the presentation of the final paradigmatic model. The findings reveal that the contextual conditions for IWT include the formation of mafia networks, the confrontational approach of rangers toward hunters, and the lack of funding, facilities, and specialized personnel within the Department of Environment (DOE). Intervening conditions include local communities’ lack of awareness about the environmental impacts of illegal hunting and administrative corruption within the DOE. Causal conditions include poverty, class disparities and social discrimination, market demand, the existence of a widespread and low-risk black market, the erosion of environmental ethics, and the lack of cyber oversight. The proposed coping strategies are environmental education and awareness, participatory management of the environment and natural resources, revising ranger-hunter interaction protocols, diversifying the local economy through entrepreneurship, revising legal frameworks, and enhancing infrastructure for detection and seizure of wildlife shipments. The anticipated outcomes include environmental protection and the sustainability of natural resources, increased employment and livelihood security for local communities, redefining and revitalizing the identity of local populations, and reducing conflicts between stakeholders.هدف پژوهش حاضر تبیین پدیده «تجارت غیرقانونی حیاتوحش» در بازار پرندگان وحشی فریدونکنار از منظر گروداران و ارائه رهیافتهایی جهت مقابله با آن با رویکرد کیفی به کمک روش «نظریه داده بنیاد» است. درراستای دستیابی به حقیقیترین تصویر از واقعیت، الگوی 6 زنجیرهای که پیچیدهترین و مافیاییترین الگوی حاکم بر گروداران بود، مبنای مطالعه قرار گرفت. ابزار پژوهش مصاحبه عمیق نیمه ساختاریافته و ملاک مصاحبه «داوطلب بودن» و مبنای اشباع نظری دستیابی به «حداکثر تنوع» و «تکراری شدن پاسخها» با حضور نمایندگانی از تمام گروههای گرودار اصلی بود. پس از مکتوب سازی مصاحبهها، 104 کد باز و 20 کد محوری احصا شد. سپس کدهای محوری در قالب کدهای گزینشی مقولهبندی، فشردهسازی و به ارائه مدل پارادایمی نهایی انجامید. نتایج حاکی از آن است که شرایط زمینهای تجارت غیرقانونی حیاتوحش در بازار پرندگان وحشی فریدونکنار، «شکلگیری شبکه مافیایی»، «برخورد قهری محیطبانان با شکارچیان» و «کمبود بودجه، امکانات و نیروهای متخصص در سازمان حفاظت محیطزیست» است. شرایط مداخلهگر «ناآگاهی جوامع محلی از آثار محیطزیستی شکار غیرمجاز» و «فساد اداری در سازمان حفاظت محیطزیست»، شرایط علی، «فقر و گرانی»، «اختلاف طبقات و تبعیض اجتماعی»، «تقاضای بازار، بازار سیاه گسترده و کمریسک»، «کمرنگ شدن اخلاق محیطزیستی» و «نبود نظارت بر فضای سایبر» است. راهبردهای مقابله «آموزش و فرهنگپروری»، «مدیریت مشارکتی محیطزیست و منابع طبیعی»، «بازنگری در نوع مواجه محیطبانان با شکارچیان»، «تنوعبخشی به اقتصاد جامعه محلی و کارآفرینی»، «بازنگری در قوانین» و «فراهمسازی زیرساختهای نوین شناسایی و ضبط محمولهها» و پیامدهای مقابله، «حفاظت از محیطزیست و پایداری منابع طبیعی»، «اشتغالزایی و تأمین پایدار معیشت جوامع محلی»، «بازتعریف و احیای هویت جوامع محلی» و «کاهش تضادها و تعارضات گروداران با محیطبانان» است.https://ee.journals.pnu.ac.ir/article_11797_a00473bff60f3335fa7ebba9aaf4f8d0.pdfدانشگاه پیام نورفصلنامه علمی آموزش محیط زیست و توسعه پایدار2322-305713320250923A Comparative Analysis of Sustainability Education in Undergraduate Architecture Programs: Case Studies of Domestic and International Architecture Schoolsمقایسه تطبیقی آموزش دروس پایداری در دورۀ کارشناسی معماری (نمونههای موردی: دانشکدههای معماری داخلی و خارجی)69861179810.30473/ee.2025.56173.2285FAمصطفیمحبیاندانشجوی دکتری معماری، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه یزد، یزد، ایران.کورشمؤمنیدانشیار، گروه معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندیشاپور دزفول، دزفول، ایرانمهدیپیرحیاتیاستادیار گروه مرمت ابنیه تاریخی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندیشاپور دزفول، دزفول، ایرانJournal Article20240901Sustainable architecture is considered one of the most critical research areas within the theory of sustainable development. It is expected that the overall educational content of architecture aligns with the principles of sustainable development. Therefore, this research aims to review the content of sustainability courses to ensure they meet the nation’s needs and to update the educational program in accordance with international standards. This is a development-oriented study with a qualitative approach. The primary research question is: “How can sustainability courses be taught in a way that assists architects during the design process?” To address this question, a comparative-interpretive method was employed, involving a comparative analysis of sustainability-related topics and courses in Iran’s undergraduate architecture curriculum from 1991 to 2023, as well as a comparison between domestic and international undergraduate architecture programs. Library research was used to obtain the necessary data. The findings indicate that a fragmented approach to sustainability courses—such as offering standalone classes, the extended duration of undergraduate studies with few sustainability-related courses, limited course hours, the absence of climate-related courses at the start of the program, lack of integration between workshop and theoretical courses, and greater reliance on written exams over class participation and projects in final assessments—are among the weaknesses of the current undergraduate architecture curriculum in Iran regarding sustainability education. The study concludes with recommendations for both architecture faculties and educational policymakers, drawing on the strengths of foreign architecture programs, to enhance the sustainability education component of Iran’s architectural curriculum.معماری پایدار از مهمترین زمینههای تحقیق نظریۀ «توسعۀ پایدار» قلمداد میشود، انتظار میرود تا محتوای کلی آموزشی معماری، همسو با مباحث توسعۀ پایدار تدوین شود؛ بنابراین هدف پژوهش، بازنگری محتوای دروس پایداری در تطابق با نیازهای کشور و بهروزرسانی برنامۀ آموزش متناسب با استانداردهای بینالمللی است. این پژوهش توسعه محور و رویکرد آن کیفی است. پرسش اصلی پژوهش این است که «چگونه میتوان مباحث دروس پایداری را آموزش داد که کمککننده یک معمار در زمان طراحی باشد؟» برای پاسخگویی به این پرسش از روش تطبیقی-تفسیری بر اساس مقایسۀ تطبیقی مباحث و دروس پایداری در برنامۀ آموزشی دورۀ کارشناسی معماری ایران از سال 1370 تا 1403 و همچنین مقایسۀ تطبیقی برنامۀ آموزشی دورۀ کارشناسی معماری داخل با خارج کشور انجام میشود. برای دستیابی به دادههای موردنظر از مطالعات اسنادی بهرهگرفته شده است. نتایج تحقیق نشان میدهد؛ نگاه جزءنگر به دروس پایداری بهصورت ارائه تکدرس، مدتزمان طولانی تحصیل در دوره کارشناسی و کم بودن تعداد دروس مرتبط با پایداری، تعداد ساعات کم دروس پایداری، عدم ارائه دروس اقلیمی از ابتدا دوره، عدم تلفیق دروس کارگاهی با مباحث دروس تئوری، اتکای بیشتر ارزیابی نهایی دروس بر آزمون کتبی نسبت به مشارکت کلاسی و پروژه ازجمله نقاط ضعف سرفصل دورۀ کارشناسی مهندسی معماری کشور در حوزۀ آموزش دروس پایداری است. در انتها پیشنهادهایی در دو سطح دانشکدههای معماری و در سطح سیاستگذاران برنامههای آموزشی بر اساس نقاط قوت برنامۀ آموزشی دانشکدههای معماری خارجی در راستای بهبود آموزش مباحث پایداری برنامه آموزشی معماری کشور ارائه شده است.https://ee.journals.pnu.ac.ir/article_11798_fbfbcdf6507f8e1baa9c1be66eabfadf.pdfدانشگاه پیام نورفصلنامه علمی آموزش محیط زیست و توسعه پایدار2322-305713320250923Environmental Management and the Protection of Agricultural Lands in Villages Exposed to the Expansion of Second Homes: The Necessity of Training Local Managers (Case Study: Shemiranat County)مدیریت محیطی، حفاظت از اراضی کشاورزی در روستاهای در معرض گسترش خانههای دوم و لزوم آموزش مدیران محلی (موردمطالعه: شهرستان شمیرانات)871021179910.30473/ee.2024.66905.2605FAقدیرفیروزنیادانشیار، گروه جغرافیا، دانشگاه پیامنور، تهران، ایران0000-0002-9199-7760عبدالرضا رکن الدینافتخاریاستاد، گروه جغرافیا، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایرانسمیراپورجعفردانشآموخته کارشناسی ارشد جغرافیای روستایی، دانشگاه پیامنور، تهران، ایرانJournal Article20230302Several factors, including the expansion of second homes, lead to the conversion of agricultural lands into residential areas (second homes), resulting in the loss of land or a reduction in agricultural activities. Given the critical role of agriculture in ensuring food security, implementing environmental management in rural areas is essential for protecting agricultural lands and natural resources to enable their sustainable use. Therefore, environmental management training is considered one of the strategic priorities of many countries, and examining its impact on preventing the conversion of agricultural land into second homes is of high importance. The study area has also experienced significant land use changes over the past few decades due to favorable climatic conditions and scenic mountain views, which have contributed to the spread of second homes. This descriptive-analytical research investigates the role of environmental management training in the protection of agricultural lands in rural areas at risk of second-home expansion in Shemiranat County. Data were collected using three questionnaires administered to resident households, villa owners, and local managers. The findings indicate that although rural environmental management plays an effective role in preventing land use change in Shemiranat County, environmental management education has not received the attention it deserves. Consequently, from 1993 to 2015, there has been a growing trend in the construction of second homes, while agricultural lands, gardens, and pastures have been in decline. Specifically, the proportion of residential lands increased from 0.23% to 2.54%, while agricultural lands and gardens decreased from 8.54% to 7.44%. Thus, enhancing the performance of local managers in addressing land use changes necessitates targeted training in environmental management.عوامل متعددی ازجمله گسترش خانههای دوم، باعث تغییر کاربری اراضی کشاورزی و تبدیل آنها به مسکونی (خانههای دوم) میشود. این امر باعث از دست رفتن اراضی و یا کاهش فعالیتهای کشاورزی میشود. با عنایت به نقش کشاورزی در تأمین امنیت غذایی، بهکارگیری مدیریت محیطی در نواحی روستایی بهمنظور محافظت از اراضی کشاورزی و منابع طبیعی برای بهرهبرداری پایدار از اراضی کشاورزی ضروری است. ازاینرو آموزش مدیریت محیطی یکی از اولویتهای مدیریت راهبردی کشورها قلمداد شده و بررسی تأثیر آن بر ممانعت از تغییر اراضی کشاورزی و تبدیل آن به خانههای دوم از اولویت بالایی برخوردار است. محدوده موردمطالعه نیز به دلیل وجود شرایط آب و هوایی مناسب و چشماندازهای زیبای کوهستانی، در طول چند دهه اخیر بر اثر گسترش خانههای دوم، با تغییر کاربری اراضی روبه گسترشی مواجه بوده است. این پژوهش که با استفاده از روش توصیفی ـ تحلیلی انجام پذیرفته، نقش آموزش مدیریت محیطی در حفاظت از اراضی کشاورزی در مناطق روستایی در معرض گسترش خانههای دوم شهرستان شمیرانات را مطالعه مینماید. اطلاعات لازم با استفاده از سه پرسشنامه خانوار ساکن، صاحبان ویلا و مدیران محلی بهدستآمده است. نتایج نشان میدهد که با وجود اینکه مدیریت محیطی روستایی نقش مؤثری در ممانعت از تغییر اراضی کشاورزی شهرستان شمیرانات دارد، ولی به آموزش مدیریت محیطی آنطور که شایسته است توجه نشده، درنتیجه طی سالهای 35 تا 93 ساخت خانههای دوم روندی افزایشی داشته و اراضی کشاورزی و باغات و مراتع روندی کاهشی داشتهاند، بهطوریکه نسبت اراضی مسکونی از 23/0 به 54/2 درصد و اراضی کشاورزی و باغات از 54/8 به 44/7 درصد رسیده است. ازاینرو ارتقای عملکرد مدیران محلی برای مقابله با تغییر کاربری اراضی مستلزم آموزش مدیران محلی در این زمینه است.
https://ee.journals.pnu.ac.ir/article_11799_3793358d95129d7f3a4d16e15806d4af.pdfدانشگاه پیام نورفصلنامه علمی آموزش محیط زیست و توسعه پایدار2322-305713320250923The Impact of Human Capital on Carbon Dioxide Emissions with an Emphasis on Education in Developing Countriesتأثیر سرمایه انسانی بر انتشار دیاکسید کربن با تأکید بر آموزش در کشورهای درحالتوسعه1031161180010.30473/ee.2024.69954.2695FAزهرافتوره چیاستاد، گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران0000-0003-0933-0084آذرپورشعبانکارشناسی ارشد اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایرانرفیعحسنی مقدماستادیار، گروه اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه دامغان، دامغان، ایرانJournal Article20231224In this research, using the simultaneous equation estimation method (3SLS), we investigated the simultaneous relationship between human capital, education, and carbon dioxide emissions in developing countries during the period 1996–2020. The results showed that one of the dimensions of human capital—namely health—has a significant negative effect on carbon dioxide emissions and improves environmental quality in the countries studied. Furthermore, the increase in the education level of human capital leads to environmental degradation and higher carbon dioxide emissions in these countries. This is because education in these nations has not been solely aimed at improving environmental quality and human capital; rather, consumerism has been prioritized, and sustainable development policies have not received sufficient attention. Therefore, policymakers should enhance public environmental awareness by ensuring equitable access to educational opportunities and by emphasizing educational quality in line with global sustainable development policies. Moreover, by imposing high customs tariffs to prevent the import of polluting technologies and by aligning educational policies with the development of green technologies, they can support elites in designing and building green technologies to protect the environment. در این تحقیق با استفاده از روش تخمین معادلات همزمان (3SLS) به بررسی رابطه همزمانی بین سرمایه انسانی، آموزش و انتشار دیاکسیدکربن در کشورهای درحالتوسعه طی دوره زمانی 1996-2020 پرداخته شد. نتایج نشان دادند که یکی از ابعاد سرمایه انسانی یعنی سلامت تأثیر منفی بسزایی بر انتشار گاز دیاکسیدکربن دارد و موجب افزایش کیفیت محیطزیست در کشورهای موردمطالعه در این تحقیق میشود. همچنین، افزایش در سطح آموزش سرمایه انسانی موجب بدتر شدن جلوه محیطزیست و افزایش انتشار گاز دیاکسیدکربن در این کشورها است. چراکه آموزش نهتنها در راستای بهبود کیفیت محیطزیست و سرمایه انسانی نبوده، بلکه بیشتر مصرفگرایی مورد اولویت قرار دادهشده و سیاستهای توسعهپایدار در این کشورها موردتوجه کافی قرار نگرفته است؛ بنابراین؛ سیاستمداران باید با توزیع مناسب فرصتهای آموزشی و بها دادن به کیفیت آموزشی در راستای سیاستهای توسعهپایدار جهانی بیداری زیستمحیطی عموم مردم را بهبود بخشند. همچنین، با اتخاذ تعرفههای گمرکی سنگین جهت جلوگیری از ورود فناوریهای آلوده- بر و سوق دادن سیاستهای آموزشی به سمت توسعه فناوریهای سبز میتوانند از نخبگان در طراحی و ساخت فناوریهای سبز جهت حفظ محیطزیست حمایت کنند.https://ee.journals.pnu.ac.ir/article_11800_5ac72cace38f3fcb935aff37749d586c.pdfدانشگاه پیام نورفصلنامه علمی آموزش محیط زیست و توسعه پایدار2322-305713320250923Analysis of the Social Capital Status of Green Space Management Actors in Tehran: Application of Social Network Analysisواکاوی وضعیت سرمایهاجتماعی کنشگران مدیریت فضای سبز شهر تهران: کاربرد تحلیل شبکه اجتماعی1171371180210.30473/ee.2025.60157.2398FAسیده هدیجزایریدانشجوی دکتری گروه اقتصاد، ترویج و آموزش کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانعلیرضاپورسعیداستاد، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، واحد ایلام، دانشگاه آزاد اسلامی، ایلام، ایرانمریمامیدی نجف آبادیاستاد، گروه اقتصاد، ترویج و آموزش کشاورزی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانJournal Article20210913The underdevelopment of green spaces and their customary, unfavorable use on the one hand, and the lack of attention to social capital and the role of local actors in decision-making and participation in the planning and management of green spaces on the other, have led to the failure of various urban green space management programs so far. Therefore, the present study investigates the status of the social capital of actors involved in green space management in Tehran in terms of information exchange and participation, using the social network analysis method. Based on the results, the level of cohesion and social capital within the social network of local stakeholders in this field was estimated to be weak to moderate, and the network’s stability was assessed as moderate. Furthermore, according to the correlation analysis index in UCINET6 software, a strong correlation was observed between the two networks of information exchange and participation among regional actors. The findings of this study can be used to support principled policymaking for the sustainable management of green spaces in Tehran and can inform planning, decision-making, and successful implementation in this field. In this regard, strengthening the connections related to information exchange and participation among actors is essential, as it can enhance social capital and contribute to the successful and sustainable management of urban green spaces.توسعهنیافتگی و بهرهبرداری عرفی و نامطلوب فضاهای سبز از یکسو و عدم توجه به سرمایههای اجتماعی و جایگاه کنشگران محلی در تصمیم سازی و مشارکت در برنامهریزی و مدیریت فضای سبز از سوی دیگر سبب شده است که تاکنون اجرای برنامههای متنوع و متعدد مدیریت فضاهای سبز شهری با موفقیت همراه نباشد. لذا، تحقیق حاضر وضعیت سرمایههای اجتماعی کنشگران مدیریت فضای سبز شهر تهران از جنبههای تبادل اطلاعات و مشارکت را با بهکارگیری روش تحلیل شبکه مورد واکاوی قرار میدهد. بر اساس نتایج میزان انسجام و سرمایه اجتماعی در شبکه اجتماعی ذینفعان محلی در این حوزه در حد ضعیف تا متوسط و پایداری شبکه نیز در حد متوسط برآورد شد. همچنین بر اساس شاخص تحلیل همبستگی در نرمافزار Ucinet<sub>6</sub> میتوان بیان نمود که میزان همبستگی بین دو شبکه تبادل اطلاعات و مشارکت در بین کنشگران منطقه از ضریب بالایی برخوردار است. یافتههای این تحقیق در راستای سیاستگذاریهای اصولی در مدیریت پایدار فضاهای سبز شهر تهران و برای برنامهریزی، تصمیمگیری و موفقیت در این زمینه میتواند مورداستفاده قرار گیرد. در این راستا نیاز به تقویت پیوندهای تبادل اطلاعات و مشارکت در بین کنشگران ضروری به نظر میرسد تا بتوان با تقویت سرمایه اجتماعی به مدیریت موفق و پایدار فضاهای سبز شهری دستیافت.https://ee.journals.pnu.ac.ir/article_11802_f7e000543531900e8a539cf4635f69d5.pdfدانشگاه پیام نورفصلنامه علمی آموزش محیط زیست و توسعه پایدار2322-305713320250923Formulating an Ideal Model to Improve Small and Medium-Sized Businesses in the Country with a Sustainable Development Approach Using Grounded Dataتدوین الگوی مطلوب جهت بهبود کسب و کارهای کوچک و متوسط کشور با رویکرد توسعه پایدار با استفاده از داده بنیاد1391551160810.30473/ee.2024.71704.2751FAتقیرضاییدانشجوی دکتری، گروه مدیریت دولتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران0009-0005-0377-9659صفیهمهری نژاداستادیار، گروه مدیریت مالی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایرانJournal Article20240704In today's world, small and medium-sized businesses play a key role in economic growth, job creation, and innovation. Due to their flexibility and proximity to local markets, these businesses can provide quick and effective responses to the changing needs of customers. On the other hand, in light of environmental crises and climate change, attention to sustainable development has become one of the main priorities in the business sector. The main goal of this research is to formulate an ideal model for improving small and medium-sized businesses with a sustainable development approach. This study is exploratory in terms of its objective and applied in terms of its practical use, and it is based on a mixed exploratory research strategy. The statistical population includes senior managers, and the quantitative phase includes managers and experts working in small and medium-sized businesses. The data collection tool consisted of in-depth interviews, with data gathered through several stages of coding: open coding, axial coding, and selective coding. These were coded and analyzed, and the resulting model was extracted from the interviews. The findings showed that both internal and external factors are important causal factors in improving small and medium-sized businesses. Among contextual factors, infrastructure and appropriate technology, culture and social values, and cooperation and partnership networks were identified. Additionally, government policy and regulations, market and demand, and social participation and stakeholders were identified as intervening factors. Accordingly, market and marketing strategies, sustainable supply chain strategies, educational and empowerment strategies, innovation and research and development strategies, and sustainable environmental strategies function as effective approaches influencing environmental, social, economic, and brand-related outcomes and credibility.در دنیای امروز، کسب و کارهای کوچک و متوسط نقش کلیدی در رشد اقتصادی، ایجاد اشتغال و تقویت نوآوری دارند. این کسب و کارها به دلیل انعطافپذیری و نزدیکی به بازارهای محلی، قادرند پاسخهای سریع و مؤثری به نیازهای متغیر مشتریان ارائه دهند. از طرفی؛ با توجه به بحرانهای زیستمحیطی و تغییرات اقلیمی، توجه به توسعه پایدار به یکی از اولویتهای اصلی در عرصه کسب و کار تبدیل شده است. هدف اصلی این تحقیق تدوین الگوی مطلوب بهبود کسب و کارهای کوچک و متوسط با رویکرد توسعه پایدار است. این پژوهش از نظر هدف، اکتشافی و از نظر نوع استفاده، کاربردی و مبتنی بر استراتژی پژوهش آمیخته اکتشافی است. جامعه آماری پژوهش شامل مدیران ارشد و در بخش کمی شامل مدیران و کارشناسان شاغل در کسب و کارهای کوچک و متوسط است. ابزار گردآوری اطلاعات پژوهش شامل مصاحبههای عمیقی بود که دادههای بدست آمده از آن طی چند مرحله کدگذاری شامل مراحل کدگذاری کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی؛ کدگذاری و تحلیل شدند و مدل حاصل از مصاحبهها استخراج شد. یافته ها نشان دادد که عوامل داخلی و خارجی بعنوان عوامل علی اثرگذار در بهبود کسب و کارهای کوچک و متوسط اهمیت دارند. در بین عوامل زمینه ای نیز بعد زیرساخت ها و فناوری مناسب، فرهنگ و ارزش اجتماعی و شبکه های همکاری و مشارکت شناسایی شدند. عواملی نظیر سیاست و قوانین دولتی، بازار و تقاضا و مشارکت اجتماعی و ذینفعان نیز بعنوان عوامل مداخله گر شناسایی شد. براین اساس استراتژی های بازار و بازاریابی، استراتژی های زنجیره تامین پایدار، استراتژی های آموزشی و توانمندسازی، استراتژی های نوآوری و تحقیق و توسعه و استراتژی های زیست محیطی پایدار بعنوان استراتژیهای موثر بر پیامدهای زیست محیطی، پیامدهای اجتماعی،پیامدهای اقتصادی و پیامدهای برند و اعتبار عمل می کنند.https://ee.journals.pnu.ac.ir/article_11608_b357cbb94bd38fd11bec4387bf123774.pdfدانشگاه پیام نورفصلنامه علمی آموزش محیط زیست و توسعه پایدار2322-305713320250923Effects of Economic Openness, Innovation and New Technologies on the Environment: A Study of Developing and Developed Countriesاثرات باز بودن اقتصاد، نوآوری و فناوریهای نوین بر محیطزیست (مطالعه کشورهای درحالتوسعه و توسعهیافته)1571701180110.30473/ee.2024.70297.2705FAامیرعلیفرهنگدانشیار، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.علییونسیاستادیار، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران ، ایراننسرینمنصوریاستادیار، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانعلیجلیلوندنکاریگروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایرانJournal Article20240115In this research, the effects of economic openness, innovation, and new technologies on the environment in 32 developing and developed countries from 1997 to 2022 were investigated and measured based on the panel autoregressive distributed lag model (Panel ARDL). The results of this study show that in developing countries, the variables of gross domestic product (GDP) growth and the square of GDP growth have a positive effect on carbon dioxide emissions, indicating a rejection of the Environmental Kuznets Curve (EKC) hypothesis for these countries. In contrast, the results obtained from the model estimation for developed countries show that the square of GDP growth has a negative and significant effect on carbon dioxide emissions, confirming the EKC hypothesis for developed countries. Moreover, the findings for developing countries reveal that the impact of foreign trade volume relative to GDP, along with innovation and technology, has a negative and significant effect on carbon dioxide emissions. In contrast, for developed countries, the effect of foreign trade volume (sum of exports and imports) relative to GDP has a positive and significant impact on carbon dioxide emissions. The results of the error correction coefficient for developing countries indicate a significant long-term relationship between the model variables. A shock to the carbon dioxide emissions variable in the short term will persist for approximately two periods, after which the short-term relationship will converge toward the long-term equilibrium path. Meanwhile, the error correction coefficient for developed countries also confirms a significant long-term relationship between the model variables. As expected, in each period, about 0.42 units of the deviation from the long-term path will be corrected. This coefficient reflects a slow adjustment speed toward the long-term equilibrium for developed countries. Accordingly, the effect of a shock on carbon dioxide emissions in developed countries will persist for a short period of approximately four time periods. Supportive financial and fiscal incentives for the development and adoption of clean and sustainable technologies are recommended to reduce environmental pollution.در این پژوهش اثرات باز بودن اقتصاد، نوآوری و فناوریهای نوین بر محیطزیست در 32 کشور درحالتوسعه و توسعهیافته طی سالهای 2022-1997 بر اساس الگوی خودتوضیحی با وقفهای گسترده پنل بررسی و موردسنجش قرار گرفت. نتایج حاصل از تحقیق حاضر نشان میدهد که در کشورهای درحالتوسعه؛ متغیرهای رشد تولید ناخالص و مجذور رشد تولید ناخالص داخلی تأثیر مثبتی بر انتشار گاز کربن دیاکسید دارند و نتایج پژوهش بیانگر رد فرضیه کوزنتس زیستمحیطی برای کشورهای مذکور میباشد درحالیکه ﻧﺘﺎﻳﺞ ﺣﺎﺻﻞ از ﺑﺮآورد ﻣﺪل برای کشورهای توسعهیافته بیانگر آن است که مجذور رشد تولید ناخالص داخلی تأثیر منفی و معناداری بر انتشار گاز کربن دیاکسید دارد و تأییدکننده فرضیه کوزنتس زیستمحیطی برای کشورهای توسعهیافته است. همچنین نتایج حاصل از تحقیق حاضر برای کشورهای درحالتوسعه نشان میدهد که تأثیر حجم تجارت خارجی به GDP و نوآوری و فناوری، دارای اثر منفی و معناداری بر انتشار گاز کربن دیاکسید دارند درحالیکه برای کشورهای توسعهیافته، اثر حجم تجارت خارجی (حاصل جمع صادرات و واردات) به GDP، بر انتشار گاز کربن دیاکسید مثبت و معناداری بوده است. نتایج ضریب جمله تصحیح خطا برای کشورهای درحالتوسعه، نشاندهنده وجود رابطه بلندمدت معناداری بین متغیرهای الگو است و اثر یک شوک بر متغیر انتشار گاز کربن دیاکسید در کوتاهمدت حدود دو دوره زمان به طول خواهد انجامید و پسازآن، رابطه کوتاهمدت نیز در مسیر رابطه تعادلی بلندمدت قرار خواهد گرفت درحالیکه ضریب جمله تصحیح خطا برای کشورهای توسعهیافته، نشاندهنده وجود رابطه بلندمدت معناداری بین متغیرهای الگو است. بهگونهای که انتظار میرود، در هر دوره حدود 42/0 واحد انحراف رابطه کوتاهمدت از مسیر بلندمدت تعدیل شود. ضریب یادشده در این مدل نشاندهنده سرعتپایین تعدیل به سمت رابطه تعادلی بلندمدت برای کشورهای توسعهیافته است. بر اساس این، اثر یک شوک بر متغیر انتشار گاز کربن دیاکسید برای کشورهای توسعهیافته در کوتاهمدت حدود چهار دوره زمانی طول خواهد کشید. حمایتهای تشویقی؛ مالی و مالیاتی جهت توسعه و استفاده از فناوریهای پاک و پایدار برای کاهش آلودگی محیطزیست توصیه و پیشنهاد میگردد.https://ee.journals.pnu.ac.ir/article_11801_fdc7ef6bb6b0c369abf082638a9e28c9.pdfدانشگاه پیام نورفصلنامه علمی آموزش محیط زیست و توسعه پایدار2322-305713320250923Investigating the Effect of Environmental Awareness on Environmental Behavior with Emphasis on the Mediating Role of Environmental Concern and Connectedness to Natureبررسی اثر آگاهی بر رفتار محیطزیستی با تأکید بر نقش واسطهای نگرانی محیطزیستی و ارتباط با طبیعت1711911180310.30473/ee.2025.58507.2356FAرفیقحسنیدانشیار گروه مدیریت آموزشی، واحد سنندج، دانشگاه آزاد اسلامی، سنندج، ایران.Journal Article20210410Environmental Environmental behavior can be influenced by individuals’ level of awareness and knowledge about the environment, which may lead to a more harmonious relationship with their living surroundings. The aim of the present study was to develop a causal model of environmental behavior based on environmental awareness, with the mediating role of environmental concerns and connectedness to nature among students in Kurdistan Province. The statistical population of this study included all middle and high school students in Kurdistan Province in 2019. A total of 322 students were selected using a mixed sampling method (the first stage: stratified cluster sampling; the second stage: convenience sampling). Standardized questionnaires were used to collect data. Data analysis was conducted using structural equation modeling with Smart PLS 3.2.8 software. The results showed that the overall research model had a good fit with the data. Reliability and validity indices also indicated a satisfactory evaluation of the outer model. The direct effects of environmental awareness on environmental concerns, connectedness to nature, and environmental behavior were found to be statistically significant (P ≤ 0.01). Additionally, the direct effect of connectedness to nature on environmental behavior was significant. The findings suggest that experts and practitioners should place greater emphasis on "environmental concerns" to improve students’ environmental awareness, behavior, and their relationship with nature.رفتار محیطزیستی را میتوان متأثر از میزان آگاهی و دانش افراد نسبت به محیطزیست در نظر گرفت که میتواند منجر به ارتباط دوستانهتری نسبت به محیط زندگی شود. هدف از پژوهش حاضر، تدوین مدل علی رفتار محیطزیستی بر مبنای آگاهی محیطزیستی با مداخلهگری نگرانی محیطزیستی و ارتباط با طبیعت در میان دانشآموزان استان کردستان بود. جامعهی آماری این پژوهش شامل کلیهی دانشآموزان مقطع متوسطه اول و دوم استان کردستان در سال 1398 که با روش نمونهگیری به روش ترکیبی (مرحله اول تصادفی خوشهای و مرحله دوم در دسترس) تعداد 322 نفر بهعنوان نمونه انتخاب شدند. برای جمعآوری دادهها از پرسشنامههای استاندارد استفاده شد. نتایج تحلیل دادهها در چارچوب مدلسازی معادلات ساختاری با استفاده از نرمافزار Smart PLS 3.2.8 نشان داد که مدل کلی پژوهش، بهصورت مطلوبی با دادهها برازش دارد. نتایج شاخصهای پایایی و روایی بهمنظور بررسی مدل بیرونی مطلوب میباشند. بر اساس نتایج اثر مستقیم آگاهی محیطزیستی بر نگرانی محیطزیستی، اثر مستقیم آگاهی محیطزیستی بر ارتباط با طبیعت، اثر مستقیم آگاهی محیطزیستی بر رفتار محیطزیستی، اثر مستقیم ارتباط با طبیعت بر رفتار محیطزیستی معنیدار میباشد (01/0P≤). نتایج این تحقیق بیانگر این است که متخصصان و کارشناسان این حوزه برای بهبود رفتار و آگاهی محیطزیستی و همچنین ارتباط با طبیعت دانشآموزان مدارس، بر روی "نگرانی محیطزیستی" تمرکز بیشتری داشته باشند.https://ee.journals.pnu.ac.ir/article_11803_2084fb071c01a609451597f61744c05a.pdf